Το πετ-κοκ ξανά στο προσκήνιο

Ήρθαν οι αποκαλύψεις του Δίκτυου Παρέμβασης της Τ.Ο. ΠΑΣΟΚ σχετικά με τις καταγγελίες των εργαζομένων στο «Ζαχάρεως» να ζωντανέψουν μια παλιά υπόθεση που ταλανίζει την περιοχή και να βγάλουν «καινούργια» δεδομένα στην επιφάνεια. Μαζί με το πετ-κοκ, μάθαμε ότι τεράστιες ποσότητες ξερής λυματολάσπης αποθηκεύονται σε απαράδεκτες συνθήκες δίπλα σε εγκαταστάσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος.

Διαβάσαμε με προσοχή την αλληλογραφία ανάμεσα στις υπηρεσίες της Νομαρχίας και το σωματείο των εργαζομένων – ευχαριστούμε τους εργαζόμενους στη ζάχαρη που μας την έδωσαν – και ένα σημείο μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση: Στην από 21-09-2009 απάντηση της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της Νομαρχίας, με αριθμό πρωτοκόλλου ΔΑ/2670 αναφέρεται επί λέξει:  «Θεωρούμε ότι με την έγκριση των όρων που περιλαμβάνονται στην ανωτέρω Κ.Υ.Α. (ΚΥΑ 16970/20.3.2009) η οποία έχει εκδοθεί από τα συναρμόδια Υπουργεία ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. και Ανάπτυξης έχει ουσιαστικά κριθεί ότι δεν υπάρχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον, με την αυτονόητη προϋπόθεση της τήρησης αυτών»

Θα πρέπει να καταλάβουν στην Νομαρχία ότι με την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων δεν εξαφανίζονται οι επιπτώσεις στο περιβάλλον! Οι όροι τίθενται με σκοπό τον μέγιστο δυνατό περιορισμό ή την εξάλειψή των επιπτώσεων αν και όπου αυτό είναι δυνατό. Θα ήταν ευχής έργο αν ένα κομμάτι χαρτί μπορούσε να εξαφανίσει τις επιπτώσεις στο περιβάλλον!

Έχοντας αυτό υπόψη, ζητήσαμε και πήραμε από τη Διεύθυνση Ανάπτυξης (η άμεση ανταπόκρισή τους μας εξέπληξε ευχάριστα) την παραπάνω Κ.Υ.Α.  Εδώ λοιπόν αρχίζουν τα θαύματα…

Διαβάζουμε σχετικά με τη λυματολάσπη: «4.3.12. Η προς καύση ξηρή ιλύς να αποθηκεύεται σε σιλό ή σε στεγασμένο, ασφαλτοστρωμένο και προστατευμένο από πλευρικούς ανέμους χώρο». Γιατί υπάρχει άραγε αυτός ο όρος για την λειτουργία της συγκεκριμένης βιομηχανίας; Μα επειδή η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου κρίνει ότι η διάχυση της ξηρής λυματολάσπης στον αέρα μπορεί να προκαλέσει προβλήματα. Τι ρωτούσαν οι εργαζόμενοι στο «Ζαχάρεως»; Αν είναι επιβλαβές γι’ αυτούς, για τη ζάχαρη ή το περιβάλλον το υλικό που είναι αποθηκευμένο χύμα δίπλα τους! Τι παραπάνω ψάχνουν στην Νομαρχία; Προφανώς και παραβιάζεται ο όρος λειτουργίας, καθώς ούτε στέγαστρο υπάρχει ούτε πλευρική προστασία!. Θα πει κανείς ότι οι εργαζόμενοι μιλούσαν για πετ-κοκ. Ε, δεν ήξεραν οι άνθρωποι ότι δίπλα τους κάποιοι αποθηκεύουν χύμα λυματολάσπη.

Ας δούμε όμως τι λέει η Κ.Υ.Α. για το πετ-κοκ.

«4.3.9. Το ακατέργαστο Pet Coke να μεταφέρεται με κλειστά φορτηγά οχήματα καλυμμένα κατάλληλα προς αποφυγή διαρροών υλικού και εκπομπών σκόνης. Η αποθήκευσή του να γίνεται σε σιλό ή στεγασμένο χώρο, ασφαλτοστρωμένο και προστατευμένο από τους πλευρικούς ανέμους» !!! Ούτε αυτός ο όρος λειτουργίας της μονάδας τηρείται! Και το πετ-κοκ χύμα αποθηκεύεται. Όχι τώρα, εδώ και κοντά έξι χρόνια γίνεται έτσι.

Μια σειρά απορίες έχουμε και καλούμε κάθε αρμόδιο να μας τις λύσει:

Γιατί, επιτρέπουν στη συγκεκριμένη βιομηχανία να εξακολουθεί να προμηθεύεται, να αποθηκεύει και να καίει λυματολάσπη εφόσον ακόμα δεν έχει προσαρμοστεί στους όρους λειτουργίας που της τέθηκαν;

Μέχρι το Μάρτη του 2009, οι αρμόδιοι του ΥΠΕΧΩΔΕ που ενέκριναν και τους προηγούμενους και τους πρόσφατους όρους λειτουργίας, έπαιζαν με τη υγεία των πολιτών και το περιβάλλον; Γιατί μέχρι τις αρχές του 2009 επέτρεπαν στην συγκεκριμένη βιομηχανία να αποθηκεύει το πετ-κοκ χύμα στα χωράφια; Μη μας πουν μόνο ότι δεν ήξεραν…  Γιατί ακόμη και σήμερα της επιτρέπουν να το κάνει παραβιάζοντας ΚΑΙ ΑΥΤΟΝ τον όρο λειτουργίας;

Πόσο επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία, για το περιβάλλον και για τη ζάχαρη μπορεί να είναι τα περιεχόμενα στη λυματολάσπη βαρέα μέταλλα και επικίνδυνα χημικά στοιχεία όταν αυτή αποθηκεύεται χωρίς κανένα μέτρο προφύλαξης;

Ποιους άλλους όρους τηρεί ή δεν τηρεί η περί ής ο λόγος βιομηχανία και όλες όσες χειρίζονται ή καίνε pet coke;

Πόσοι έλεγχοι έγιναν φέτος σε αυτή και σε παρόμοιες βιομηχανίες;

Ποια είναι η θέση και η άποψη του ΥΠΕΚΑ σχετικά με τη χρήση pet coke στα κεραμοποιεία; Θυμούνται τις δεσμεύσεις του πρωθυπουργού στην πλατεία της Λάρισας το 2007;

Λυματολάσπη για καύσιμο

Έχουμε τονίσει πολλές φορές ότι θα προσπαθούμε κάθε δράση μας να είναι αποτελεσματική. Στα πλαίσια αυτής της αρχής επιχειρήσαμε κάτι που ίσως συμβαίνει για πρώτη φορά στην περιοχή μας.

Πληροφορηθήκαμε από τον τύπο ότι η βιομηχανική μονάδα που απασχόλησε την περιοχή έντονα κατά το παρελθόν με την χρήση του pet-coke σαν καύσιμο, κατέθεσε Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων με την οποία ζητά την τροποποίηση των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών της όρων ώστε να μπορεί να χρησιμοποιεί ξηρή λυματολάσπη από εγκαταστάσεις επεξεργασίας αστικών λυμάτων, ιπτάμενη τέφρα από τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ, κατάλοιπα βωξίτη και μαζούτ υψηλού θείου, είτε ως καύσιμα είτε ως προσμίξεις στις πρώτες ύλες της. Όπως από τον Νόμο είχαμε δικαίωμα, ζητήσαμε και πήραμε αντίγραφό της Μελέτης ώστε να μπορέσουμε να τεκμηριώσουμε αντιρρήσεις επί της αίτησης – μελέτης.

Η ανακοίνωση με την οποία καλούνταν πολίτες ή φορείς να λάβουν γνώση της μελέτης και να εκφράσουν άποψη, δημοσιεύθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2008. Καταφέραμε, όχι χωρίς δυσκολίες, να έχουμε στα χέρια μας τη Μελέτη στις 15 Σεπτεμβρίου.

Την μελέτη ανέλαβε να εξετάσει μια μικρή ομάδα συμπολιτών μας αποτελούμενη από το μέλος του προσωρινού Διοικητικού Συμβουλίου του συλλόγου μας, περιβαλλοντολόγο Παντελή Μήτσιου και τους Ζήση Αργυρόπουλο, χημικό – περιβαλλοντολόγο και Νίνα Σεφεριάδου, μηχανικό μεταλλείων – μεταλλουργό.

Χτές, 2 Οκτωβρίου, τελευταία μέρα της προθεσμίας, με πολύ κόπο κατάφερε η ομάδα να ολοκληρώσει ένα εφτασέλιδο κείμενο ενστάσεων τόσο επί της μελέτης όσο και συνολικά για τη χρήση του pet-coke από τα κεραμοποιεία της περιοχής μας.

Με πολύ κόπο, υπομένοντας την απύθμενη βλακεία διάφορων αρμόδιων και μη, και αφού χρειάστηκε να φέρουν άρον – άρον μια υπάλληλο που απουσίαζε με άδεια ασθένειας, καταφέραμε να πάρουμε αριθμό πρωτοκόλλου εμπρόθεσμης κατάθεσης των ενστάσεων μας (ακούσαμε και το ανεκδιήγητο «ας τη φέρνατε νωρίτερα» από τα χείλη του αντινομάρχη περιβάλλοντος και του προέδρου νομαρχιακού συμβουλίου).

Αν η προσπάθειά μας αποδειχθεί χρήσιμη, θα προσπαθήσουμε να συστήσουμε μια μόνιμη ομάδα η οποία θα μπορεί να ελέγχει περιβαλλοντικές μελέτες και ίσως καταφέρουμε τελικά να σταματάμε «εν τη γεννέσει» πολλά οικολογικά εγκλήματα. Για το σκοπό αυτό καλούμε επιστήμονες (γεωτεχνικούς, μηχανικούς, γιατρούς, νομικούς, αρχαιολόγους, οικονομολόγους κ.λ.π.) να δηλώσουν αν μπορούν να προσφέρουν τις γνώσεις τους εθελοντικά και να πλαισιώσουν την ομάδα.

Το κέρδος βέβαια θα είναι πολλαπλό καθώς αισιοδοξούμε ότι μπορεί να κινητοποιήσουμε έναν μηχανισμό στον οποίο εμπλέκονται υπάλληλοι, μελετητές και ελεγκτές ώστε να λειτουργεί καλύτερα. Δεν αμφιβάλλουμε ότι πρόκειται για έναν πολύ αισιόδοξο στόχο αλλά νομίζουμε ότι αξίζει να προσπαθήσουμε.

Να τονίσουμε εδώ ότι ήδη το Νομαρχιακό Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα να απορρίψει το αίτημα της συγκεκριμένης βιομηχανίας για αλλαγή των περιβαλλοντικών της όρων αλλά αυτή η απόφαση δεν είναι δεσμευτική για τις κεντρικές υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ.

Το κείμενο των ενστάσεων όπως αυτές διατυπώθηκαν από την ομάδα, μπορείτε να το δείτε εδω

Η Ένσταση κατά της Μ.Π.Ε.

Προς την Γραμματεία του Νομαρχιακού Συμβουλίου

Προς προώθηση στο ΥΠΕΧΩΔΕ, Γεν. Δ/νση Περιβάλλοντος, Διεύθυνση ΕΑΡΘ, Τμήμα Βιομηχανιών

Με την επιστολή αυτή καταθέτουμε τις ενστάσεις μας κατά της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, της κεραμοποιίας TERRA A.E (ΒΙΟΚΕΡΑΛ), που σκοπό έχει την ανανέωση έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων, σε σχέση με τα καύσιμα που προτίθεται να χρησιμοποιήσει η μονάδα.

Στη ΜΠΕ προτείνονται ως καύσιμα κατ’ εξοχήν ρυπογόνα υλικά όπως:

- Pet-coke

- μαζούτ υψηλού θείου

- γαιάνθρακες , λιθάνθρακες, ιπτάμενη τέφρα

- καύσιμα χαρακτηριζόμενα ως εναλλακτικά με την εμπορική ονομασία ALF, ASF

- ξηρή οργανική ιλύς βιολογικού καθαρισμού αστικών λυμάτων

Οι ενστάσεις μας συνίστανται στα εξής:

Πρώτο: Υπάρχουν σοβαρές αντιδράσεις κατ’ αρχήν, για τη χρήση του pet-coke, ως καυσίμου λόγω της επικινδυνότητας του, τόσο για το περιβάλλον όσο και για την υγεία των κατοίκων της περιοχής, των εργαζόμενων της βιομηχανίας και των βιομηχανικών μονάδων της περιοχής.

Το pet coke έχει χαρακτηριστεί ως απόβλητο της διύλισης πετρελαίου (ως coal slurry «waste», χαρακτηρίζεται στο Σχέδιο Κειμένου Αναφοράς για τις Βέλτιστες Διαθέσιμες Τεχνικές της Ένωσης Ευρωπαίων Κεραμοποιών – Απόφαση D.L.gs n 22/1997 )

Το pet coke περιέχει:

Θείο από 4,6 – 8% κ.β

Τέφρα 0,9 – 1,53 % κ.β, με μέγιστη επιτρεπόμενη για το μαζούτ 0,1% κ.β

Τοξικά μέταλλα , όπως βανάδιο (500- 2000 ppm), με ανώτατο όριο για το μαζούτ τα 120 ppm, επίσης νικέλιο (500- 600 ppm) κ.λ.π

Πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες, ήτοι βενζοπυρένιο, διβεντοανθρακένιο κ.λ.π σε ποσοστά 13 – 15% κ.β, ως πτητικά συστατικά και αποδεδειγμένα καρκινογόνα.

Το υλικό περιέχει επίσης άνθρακα 87 – 90% κ.β (μέρος του οποίου βρίσκεται με την μορφή πολυαρωματικών υδρογοναθράκων) και ως εκ τούτου:

Είναι επικίνδυνο για την υγεία και το περιβάλλον, είτε ως στερεό, είτε όταν καίγεται, καθώς παράγει σημαντικές ποσότητες αιωρούμενων σωματιδίων, διοξείδιο του θείου, διοξείδιο του αζώτου, με δραματικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον και στη δημόσια υγεία.

Παράγει επίσης υψηλές ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, συμβάλλοντας στην επιδείνωση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Έτσι δημιουργεί, δυστυχώς για τη χώρα μας, μια οπισθοδρόμηση, σε ένα τομέα – αναχαίτιση κλιματικής αλλαγής – στον οποίο όλη η Ε.Ε. επιδεικνύει ιδιαίτερη κινητικότητα.

Από την πρώτη στιγμή που διαπιστώθηκε η καύση του υλικού το 2002, η κοινωνική αντίδραση και ήταν άμεση. Επίσης αρνητική θέση για την καύση του διατυπώθηκε και από επιστημονικούς και θεσμικούς φορείς.

Το Νομαρχιακό Συμβούλιο, δύο φορές ομόφωνα, ζήτησε ανάκληση της άδειας καύσης.

Στην καύση του pet-coke εναντιώθηκε επίσης το Εργατικό Κέντρο Λάρισας, η Ένωση Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων, ο σύλλογος δασκάλων, ο Εμπορικός Σύλλογος και πλήθος φορέων και ατόμων.

Την επικινδυνότητα του καυσίμου και κατά συνέπεια την αντίθεση στην καύση του, την είχε επιστημονικά τεκμηριώσει το Τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Θεσσαλίας του ΤΕΕ, με σχετικό τεχνικό πόρισμα της αρμόδιας επιτροπής περιβάλλοντος. Το τεχνικό πόρισμα που υιοθετήθηκε ομόφωνα από την αντιπροσωπεία του τμήματος επεσήμαινε τα εξής: «Η χρήση του pet-coke ως καυσίμου είναι περιβαλλοντικά δυσμενής, και με συνέπειες ανεκτίμητες σε βάθος χρόνου, για τη δημόσια υγεία, ακόμη και υπό τις καλύτερες συνθήκες διαχείρισης του ίδιου του καυσίμου και των παραγόμενων ρύπων……..Από τα τεχνικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν, τόσο στην Τεχνική Έκθεση με την οποία η επιχείρηση ζητούσε την άδεια για τη χρήση του, όσο και από τις πρώτες μετρήσεις κατά τη διάρκεια του πιλοτικού προγράμματος, δεν τεκμηριώνεται η κατακράτηση ρύπων διοξειδίου του θείου, ενώ δεν μετριούνται οι άλλοι επικίνδυνοι ρύποι ( σωματιδιακοί, βαρέα μέταλλα κλπ). Επιπρόσθετα, από έκθεση των επιθεωρητών συνάγεται ότι δεν τηρήθηκαν οι περιβαλλοντικές δεσμεύσεις που επιβλήθηκαν, όπως η τοποθέτηση κυκλώνων, σακκόφιλτρων, η τήρηση των προδιαγραφών μεταφοράς, αποθήκευσης και τροφοδοσίας του καυσίμου». (το πλήρες κείμενο της έκθεσης μπορεί να τεθεί στη διάθεση σας)

Στη συνέχεια αυτού εκδόθηκε κοινή ανακοίνωση, στις 21/2/2006, των Προέδρων του Τ.Ε.Ε., του Ιατρικού Συλλόγου Λάρισας, του Επιμελητήριου Ν. Λάρισας, του ΓΕΩΤΕΕ, του Οικονομικού Επιμελητηρίου Θεσσαλίας, με τα ίδια συμπεράσματα

Επίσης, Δήμοι, φορείς και απλοί πολίτες προσέφυγαν στο Στ.Ε και δικαιώθηκαν

Δεύτερο: Δεν συνυπολογίζεται η σωρευτική δράση με τα υπόλοιπα έργα ή/και δραστηριότητες στην ευρύτερη περιοχή στην οποία είναι εγκαταστημένη η εταιρεία. Ειδικά σας αναφέρουμε ότι στην περιοχή δραστηριοποιούνται δύο κεραμοποιεία, η Terra AE και η Alfa Keramica AE σε απόσταση λίγων εκατοντάδων μέτρων η μία από την άλλη. Και οι δύο διακινούν και χρησιμοποιούν ως καύσιμο το ιδιαίτερα ρυπογόνο υλικό (απόβλητο της πετρελαϊκής βιομηχανίας) pet-coke. Πολύ κοντά σε αυτές είναι εγκαταστημένο το εργοστάσιο ζάχαρης της ΕΒΖ το οποίο πρόκειται να λειτουργήσει ως μονάδα παραγωγής βιοαιθανόλης. Στην ίδια περιοχή – η οποία έχει καταστεί μια άτυπη βιομηχανική ζώνη – είναι εγκαταστημένες και λειτουργούν μια σειρά άλλες βιομηχανικές και βιοτεχνικές μονάδες πολλές από τις οποίες είναι υψηλής όχλησης. Όλα αυτά είναι συγκεντρωμένα σε απόσταση μικρότερη ίσως των δύο χιλιομέτρων (2.000 m) από τον αστικό ιστό της πόλης της Λάρισας και περίπου 800 m ή σε πολλές περιπτώσεις και λιγότερο από τον οικισμό Ομορφοχωρίου (πληθυσμός περίπου 700 κάτοικοι) του Δήμου Πλατυκάμπου.

Η πόλη της Λάρισας αντιμετωπίζει ιδιαίτερο πρόβλημα αέριων ρύπων και ειδικά αιωρούμενων σωματιδίων όπως προκύπτει από τεχνικό μοντέλο προσομοίωσης (σύμφωνα με το άρθρο 10, παρ. 6 της ΠΥΣ 34/30-5-2002 ΦΕΚ 125Α/2002) το οποίο δίδει υπέρβαση των ορίων στα αιωρούμενα σωματίδια 151 ημέρες ανά έτος.

Στο σημείο αυτό σας τονίζουμε την αδικαιολόγητη διαφορά στους περιβαλλοντικούς όρους σχετικά με την διακίνηση και αποθήκευση του pet-coke των δύο κεραμοποιείων παρά το ότι εκδόθηκαν με μόλις ένα μήνα διαφορά. Όπως με φωτογραφίες αποδεικνύεται, η TERRA ΑΕ αποθηκεύει το pet-coke υπαίθρια σε σωρούς, πιθανά το κοσκινίζει με φτυάρια σε αυτοσχέδιο κόσκινο, και το μεταφέρει στους χώρους καύσης με φορτωτές. Αυτή η πρακτική χειρισμού εκθέτει πρώτα από όλα τους εργαζόμενους που δουλεύουν με το συγκεκριμένο υλικό σε κίνδυνο πρόκλησης βλάβης της υγείας τους, καθώς αυτό περιέχει αναπνεύσιμα και εισπνεύσιμα μέρη pm 10 και pm 100.

Τρίτο: Η βιομηχανία βρίσκεται εντός των ορίων του Δήμου Πλατυκάμπου. Η απόσταση της από το Δ.Δ Ομορφοχωρίου του Δήμου Πλατυκάμπου είναι μικρότερη από 900m και από την πόλη της Λάρισας, 2.500m περίπου. Στην ΜΠΕ, αναφέρονται αστικές δραστηριότητες μόνο για την πόλη της Λάρισας….

Επισημαίνεται πως στον ισχύοντα νόμο Ν. 3175/03, στην παράγραφο 16 σημειώνεται: «όταν η βιομηχανία ευρίσκεται μέσα στα όρια του Δήμου, επιβάλλεται η αντικατάσταση του υγρού καυσίμου (σημ. δεν τίθεται θέμα στερεού), με φυσικό αέριο εντός ενός έτους από την ημερομηνία που καθίσταται εφικτή η τροφοδοσία της βιομηχανίας με φ.α (σημ. ότι ο αγωγός αερίου περνάει έξω ακριβώς από την βιομηχανία ).

Παρόλο που η βιομηχανία όφειλε να συμμορφωθεί με τα παραπάνω, «πέτυχε» την έγκριση άδειας καύσης pet coke η οποία ουσιαστικά βασίστηκε σε μια πολύ προγενέστερη ΚΥΑ 11535/93 (περί χρήσης και άλλων καυσίμων πλην των νόμιμων: ντήζελ, μαζούτ χαμηλού θείου, υγραερίου, φωταερίου και φυσικού αερίου)

Τέταρτο: Στην παρούσα ΜΠΕ, όπως και στην απόφαση έγκρισης των ισχύοντων περιβαλλοντικών όρων, πουθενά δεν αναφέρεται η σύσταση των καυσίμων με την εμπορική ονομασία ALF, ASF και πολύ περισσότερο οι προδιαγραφές χρήσης τους, καθώς και η αναλογία ανάμιξη τους.

Στους ισχύοντες περιβαλλοντικούς όρους υπάρχει περιορισμός στις ποσότητες των ALF και ASF, οι οποίες δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 30 % της ποσότητας του Μαζούτ υψηλού θείου. Πέραν του ότι αυτός ο περιορισμός δεν αναφέρεται καθόλου, είναι αδύνατος και ο έλεγχος τήρησης του συγκεκριμένου όρου. Επίσης επειδή τα ASF περιέχουν pet-coke σε αναλογία 75-80% (σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας η οποία προμηθεύει την TERRA), η αναλογία pet-coke – μαζούτ υψηλού θείου δεν ισχύει καθώς το τελικά χρησιμοποιούμενο pet-coke είναι κατά πολύ περισσότερο των 11,4 tn.

Το κυριότερο: τα καύσιμα με την εμπορική ονομασία ALF, ASF, καθώς και η ξηρή οργανική ιλύς βιολογικού καθαρισμού αστικών λυμάτων, περιέχουν βαρέα και τοξικά μέταλλα (όπως Hg, As, Pb ), όπως και πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες. Ειδικά τα ALF, ASF περιέχουν στην σύσταση τους εκτός του pet coke και άνθρακα, χρησιμοποιημένα ελαστικά οχημάτων, λάσπη διυλιστηρίων, χημικά απόβλητα και χαρτί/πλαστικό RDF από ανακύκλωση απορριμμάτων και στοιχεία όπως το χλώριο Cl, το οποίο δημιουργεί κατά την καύση του διοξίνες.

Κατά συνέπεια κατά την καύση τους και με τις δεδομένες θερμοκρασίες του κλιβάνου της κεραμοποιίας, που δεν λειτουργεί σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 1000οC, παράγονται διοξίνες, φουράνια και PAH’S, τέφρα και σωματιδιακοί ρύποι εκτός των SO2 και NOX.

Επιπλέον δεν έχουν σταθερή χημική σύσταση. Στην παρούσα ΜΠΕ, όπως και στην προηγούμενη δεν τεκμηριώνεται πουθενά η σύσταση τους και ο προμηθευτής τους, όπως και αν διαθέτει την σχετική άδεια διακίνησης τους, εφόσον θεωρούνται επικίνδυνα απόβλητα.

Στην ΜΠΕ δεν τεκμηριώνεται επίσης ο έλεγχος τους (ποιοτικός και ποσοτικός), καθώς και η αντιρρυπαντική τεχνολογία (αποθείωση, αντιμετώπιση πολυαρωματικών υδρογονανθράκων, διοξινών, φουρανίων κ.λ.π), που θα χρησιμοποιηθεί για την μείωση των δυσμενών επιπτώσεων από την καύση τους.

Η σύσταση της ξηρής ιλύος από εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων δεν είναι σταθερή – ειδικά αφού δεν αναφέρεται πουθενά η εγκατάσταση προέλευσης της ιλύος – και αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν μπορεί να γνωρίζουμε την περιεκτικότητά της σε επικίνδυνες ουσίες (Χλώριο, βαρέα μέταλλα κ.λ.π.), ώστε να προσδιοριστεί η αντιμετώπιση τους, που την θεωρούμε και τεχνικά αδύνατη εφόσον όπως προαναφέρθηκε η καύση στους κλιβάνους των κεραμοποιίων είναι σαφώς μικρότερη των 1000οC.

Πέμπτο: Σε πολλά σημεία της μελέτης αναφέρεται σύσταση παραγόμενων ρύπων βάσει βιβλιογραφικών πηγών, οι οποίες δεν κατονομάζονται, άρα είναι αμφισβητήσιμες. Επιπλέον γίνεται αναφορά στην αντιρρυπαντική διαδικασία παραγωγής των τούβλων και των κεραμιδιών χωρίς αυτή να περιγράφεται και να αιτιολογείται επαρκώς. Απλά αναφέρεται ότι κατακρατούνται τα SO2, HCL και HF. Σε κάποιο σημείο της μελέτης αναγράφεται ότι αν παραστεί ανάγκη, θα προστίθεται στην πρώτη ύλη άσβεστος ώστε να κατακρατείται επαρκώς το SO2. Από αυτό πιθανολογείται ότι ο μελετητής θεωρεί ότι ο περιεχόμενος ασβέστης αντιδρά με το θείο των καυσίμων και παρεμποδίζεται έτσι η δημιουργία διοξειδίου του θείου. Όμως τα αργιλικά χώματα που χρησιμοποιούνται ως πρώτη ύλη δεν είναι σταθερής σύστασης και μπορεί να περιέχουν διάφορες ποσοστιαίες συγκεντρώσεις ασβέστη αφού – όπως αναφέρεται στη μελέτη – προέρχονται από διάφορα μέρη της Ελλάδας ή του εξωτερικού. Δεν αναφέρεται πουθενά στη μελέτη ότι εξετάζεται σε οποιαδήποτε φάση της παραγωγικής διαδικασίας η σύσταση των πρώτων υλών. Κατά συνέπεια ο ισχυρισμός ότι η παραγωγική διαδικασία είναι από μόνη της αντιρρυπαντική δεν στοιχειοθετείται ούτε μπορεί με κάποιο τρόπο να ελεγχθεί αν η εταιρεία θα εμπλουτίζει τις πρώτες ύλες με ασβέστη. Τονίζεται εδώ ότι αργιλικά χώματα με υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστη είναι συνήθως ακατάλληλα για παραγωγή ειδικά κεραμιδιών, καθώς η ανάμιξη του ασβέστη με νερό μπορεί να προκαλέσει θρυμματισμό του τελικού προϊόντος ακόμη και μετά την τοποθέτησή του σε στέγες

Έκτο: Στην εταιρεία βάσει της τελευταίας έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (στις 23/2/07 με Αρ. Πρωτ. 121738), με την οποία της δίνεται η δυνατότητα καύσης pet-coke, τίθενται 48 περιβαλλοντικοί όροι, οι περισσότεροι εκ των οποίων (οι 40) είχαν τεθεί και σε προηγούμενο πιλοτικό πρόγραμμα (του 2004) για την καύση pet coke, που είχε εγκριθεί στην εταιρεία.

Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι το πιλοτικό πρόγραμμα το οποίο εγκρίθηκε απευθείας σε παραγωγική βάση, στηριζόμενο σε μια ελλιπέστατη και διάτρητη επιστημονικά Τεχνική Έκθεση, δεν ελέγχθηκε ουσιαστικά ποτέ για την αποτελεσματικότητα του, για να τεκμηριωθεί και ο χαρακτηρισμός του ως τέτοιο.

Σε επιθεώρηση της Ε.Υ.Ε.Π ( Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος) στις 8/2/2005, σε σχέση με την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων, διαπιστώνεται ότι: Από τους 40 τεθέντες περιβαλλοντικούς όρους , οι 15 – αρκετοί εκ των οποίων οι πλέον σοβαροί- δεν τηρούνται, ενώ 8 όροι, που δεν είναι δυνατό να ελεγχθούν από την Ε.Υ.Ε.Π, τηρούνται σύμφωνα με δήλωση της εταιρείας. Επίσης «….σημειώνεται ότι ελλείψει συστήματος συνεχούς παρακολούθησης της ποιότητας καύσης και των εκπομπών που προέρχονται από τη λειτουργία της εγκατάστασης, οι μετρήσεις δεν μπορούν να αποτελούν βάση για εξαγωγή συνολικών συμπερασμάτων. Οι μετρήσεις που παρατίθενται αποτελούν στιγμιαίες τιμές, οι οποίες μπορούν να χαρακτηριστούν μόνο ως αντιπροσωπευτικές της συγκεκριμένης στιγμής, όσον αφορά στις αέριες εκπομπές..». (έκθεση Ε.Υ.Ε.Π 8/2/2005)

Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει κλιμάκιο, του τοπικού τμήματος του ΤΕΕ, που επισκέφτηκε, την εταιρεία στα πλαίσια της ενασχόλησης της επιτροπής περιβάλλοντος του τμήματος με το θέμα της καύσης pet coke, που κατέληξε σε σχετικό Τεχνικό πόρισμα το οποίο υιοθέτησε και η αντιπροσωπεία του τμήματος.

Λίγους μήνες αργότερα κλιμάκιο της Νομαρχίας Λάρισας πραγματοποιεί έλεγχο, διαπιστώνοντας ακριβώς το ίδιο.

Σας αναφέρουμε επίσης ότι η βιομηχανία TERRA ΑΕ αρνήθηκε να συνεργαστεί, ως όφειλε, με το κλιμάκιο ελέγχου της Νομαρχίας Λάρισας, όταν αυτό επισκέφθηκε το εργοστάσιο στις 4 Αυγούστου 2008. Αυτό αποδεικνύει περίτρανα ότι η συγκεκριμένη βιομηχανία παραβιάζει με μεγάλη ευκολία το Νόμο και αμφισβητούνται ευθέως οι προθέσεις της. Οι αναφορές λοιπόν της μελέτης για αυξημένη ευαισθησία σε θέματα περιβάλλοντος θεωρούνται αναληθείς και άνευ ουσίας.

Κατά συνέπεια η εταιρεία δεν μπορεί να τεκμηριώσει καμία αντιρυππαντική τεχνολογία, ούτε πολύ περισσότερο την αξιοπιστία της για την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων που τίθενται κάθε φορά.

Η συνήθειά της να μην προσαρμόζεται στους νόμους και τις διατάξεις γίνεται σαφέστερη και λόγω των παρακάτω γεγονότων: α) παρά την υποχρέωσή της, δεν αντικατέστησε το μαζούτ υψηλού θείου με φυσικό αέριο αν και ο αγωγός φυσικού αερίου περνά μπροστά από την πόρτα της. β) παρά το γεγονός ότι οι εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί της όροι αναφέρουν ως μίγμα καυσίμου 60% μαζούτ υψηλού θείου και 40% pet-coke, στην μελέτη αναφέρεται ότι καίει pet-coke, λιθάνθρακα, λιγνίτη, γαιάνθρακα κ.α.

Έβδομο:

Το πρωτόκολλο του Κιότο οποίο εφαρμόζεται επίσημα από το Φεβρουάριο 2005, προβλέπει για την Ελλάδα αύξηση των εκπομπών κατά 25% μέχρι το 2012 ενώ ήδη από το 2002 οι συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχουν αυξηθεί κατά 21%, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.

Ακόμα, η απογραφή των βιομηχανιών και των εκπομπών τους στον ελλαδικό χώρο βασίζεται σε στοιχεία τα οποία δεν είναι δυνατόν αυτήν τη στιγμή να επαληθευθούν, καθώς δεν υπάρχει θεσμικό πλαίσιο ελέγχου των βιομηχανιών. Οι προβλέψεις για τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου για το 2020 δείχνουν μια αύξηση της τάξης του 57,6% σε σχέση με τον χρόνο αναφοράς ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για το 2010 είναι της τάξης του 39 ,2%. (Πηγή: ΥΠΕΧΩΔΕ ΕΣΚΔΕ). Με αυτές τις προβλέψεις για το 2010 βγαίνει το αβίαστο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα δεν είναι δυνατόν να επιτύχει το στόχο περιορισμού της αύξησης των εκπομπών κατά την περίοδο 2008-2012 (25% του έτους αναφοράς) χωρίς διορθωτικές κινήσεις.

Παρά τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για περιορισμό έως εξάλειψη των στερεών καυσίμων, τα οποία ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για το φαινόμενο θερμοκηπίου και τη κλιματική αλλαγή και τις δεσμεύσεις μας ως χώρα, παρατηρείται μια επανανθρακοποίηση της βιομηχανικής παραγωγής «από την πίσω πόρτα». Με την εισαγωγή του pet-coke ως καυσίμου και στις βιομηχανίες παραγωγής τούβλων και κεραμιδιών, ανοίγει ο ασκός του Αιόλου και η χώρα μας κινδυνεύει να βρεθεί κατηγορούμενη για μια ακόμη φορά επειδή δεν τηρεί τις δεσμεύσεις της.

Κατόπιν τούτων θεωρούμε ότι εφόσον:

- δεν υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση των ιδιοτήτων των αποβλήτων που θα χρησιμοποιηθούν στην καύση και κυρίως των ALF, ASF και της λυματολάσπης

- δεν τεκμηριώνεται η διασφάλιση μη ύπαρξης αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία των εργαζόμενων και στο περιβάλλον,

υπερισχύουν οι αρχές της πρόληψης και της προφύλαξης

όπως υιοθετούνται από την περιβαλλοντική πολιτική της Ε.Ε.

Όταν οι κίνδυνοι που απειλούν το περιβάλλον είναι περισσότερο δυνητικοί παρά αποδεδειγμένα υπαρκτοί, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφαρμόζει την “αρχή της προφύλαξης”, δηλαδή προτείνει μέτρα προστασίας, αν ο κίνδυνος φαίνεται πραγματικός, ακόμα και αν δεν υπάρχει απόλυτη επιστημονική βεβαιότητα.

Ειδικότερα για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, αυτή με βάση τις κοινοτικές Οδηγίες θα πρέπει να βασίζεται στην Αρχή της πρόληψης

«… Σε ειδικές περιπτώσεις η πρόληψη μπορεί να γίνεται μέσω περιορισμών ή απαγορεύσεων στη χρήση συγκεκριμένων ουσιών (π.χ. βαρέων μετάλλων), ώστε να προλαμβάνεται σε μεταγενέστερο στάδιο η δημιουργία επικίνδυνων αποβλήτων»

Για τους παραπάνω λόγους ζητάμε την απόρριψη της μελέτης ως ανεπαρκούς, την επανεξέταση των περιβαλλοντικών όρων λειτουργίας της συγκεκριμένης βιομηχανίας καθώς και όλων των συναφών βιομηχανιών όσων χρησιμοποιούν το pet-coke ως καύσιμο, και την σύσταση να συνδεθεί η TERRA AE με το δίκτυο φυσικού αερίου και την απαγόρευση της χρήσης του pet-coke ως καυσίμου στα κεραμοποιεία.

Λάρισα, 2 Οκτωβρίου 2008

Οι συντάξαντες:

Ζήσης Αργυρόπουλος

Χημικός Πανεπιστημίου Αθηνών- Περιβαλλοντολόγος

Μακρίνα Σεφεριάδου

Μηχανικός Μεταλλείων- Μεταλλουργός ΕΜΠ

Παντελής Μήτσιου

Περιβαλλοντολόγος Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

συνημμένα καταθέτουμε:

- Την έκθεση της επιτροπής Περιβάλλοντος και Αειφορίας του Τμήματος Κεντρικής και Δυτικής Θεσσαλίας του ΤΕΕ, σχετικά με την χρήση pet-coke από την TERRA AE

- Την ανακοίνωση από την σύσκεψη των Προέδρων του Τ.Ε.Ε., του Ιατρικού Συλλόγου Λάρισας, του Επιμελητήριου Ν. Λάρισας, του ΓΕΩΤΕΕ, του Οικονομικού Επιμελητηρίου Θεσσαλίας

- Την επιστολή μας προς τον Επίτροπο Περιβάλλοντος της Ε.Ε, κο Σταύρο Δήμα

- Σχετικά δημοσιεύματα εφημερίδων

- Φωτογραφία που απεικονίζει την διαχείριση του pet-coke, στις εγκαταστάσεις της μονάδας

Σχέδια Διαχείρισης Υδατικών Πόρων Θεσσαλίας

Έχουν δημοσιοποιηθεί τα κείμενα διαβούλευσης των σχεδίων διαχείρισης υδατικών πόρων για όλα (;) τα υδατικά διαμερίσματα της χώρας. Τα σχέδια μπορεί κανείς να βρεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης . Ειδικά για το υδατικό διαμέρισμα Θεσσαλίας που περιλαμβάνει την λεκάνη απορροής του ποταμού Πηνειού, τα κείμενα δίνονται στα παρακάτω αρχεία pdf.

Όποιος ενδιαφέρεται, μπορεί να τα διαβάσει. Σε επόμενο post θα σας ενημερώσουμε για τις ημερομηνίες που αυτά θα παρουσιαστούν σε κοινό και φορείς. Υπολογίζεται ότι αυτό θα γίνει μέσα στο επόμενο δίμηνο

Βασικό κείμενο διαβούλευσης

Παράρτημα για το περιβάλλον